Jesteś tutaj

Publikacje

Rok 2017

  1. I. Szabłowska-Gadomska, L.Bużańska, M.Małecki. "Właściwości komórek macierzystych, regulacje prawne oraz zastosowanie w medycynie". Postepy Hig Med Dosw 2017; 71:1-15
  2. Joanna Skubis-Zegadło, Magdalena Kowalska, Beata Śpiewankiewicz, Wacław Śmiertka, Krzysztof Gawrychowski and Maciej Małecki. 'Anti Adeno-Associated Virus 2 (AAV) Antibody Profile in Ovarian Cancer Ascitic Fluid: Implications for AAV Intraperitoneal Gene Therapy'. J Clin Exp Oncol Vol: 6 Issue: 3
  3. Orzechowska M, Fabijańska M, Ochocki J, Małecki M."Anticancer activity of a trans-platinum(II) complex of 3-aminoflavone to ovarian cancer cells".Ginekol Pol. 2017;88(2):68-74. 
  4. Urszula Kalinowska-Lis, Ilona Szabłowska-Gadomska, Katarzyna Lisowska, Justyn Ochocki, Maciej Małecki, and Aleksandra Felczak. Cytotoxic and Antimicrobial Properties of Copper(II) Complexesof Pyridine and Benzimidazole Derivatives. Z. Anorg. Allg. Chem. 2017, 643, 993–998

Rok 2016

  1. Małgorzata Zdzieborska, Ewa Siedlecka and Izabela Orłowska. "Examination of the Stability of Amoxicillin in Compounded Suppositories and Ointments". Journal of Pharmacy and Pharmacology 4 (2016) 64-72
  2. Kalinowska-Lis U, Felczak A, Chęcińska L, Szabłowska-Gadomska I, Patyna E, Małecki M, Lisowska K, Ochocki J."Antibacterial Activity and Cytotoxicity of Silver(I) Complexes of Pyridine and (Benz)Imidazole Derivatives. X-ray Crystal Structure of [Ag(2,6-di(CH2OH)py)2]NO3".Molecules. 2016 Jan 28;21(2):87. 
  3. Emilia Grecka , Malgorzata Statkiewicz, Agnieszka Gorska, Marzena Biernacka, Monika Anna Grygorowicz, Marek Masnyk, Marek Chmielewski, Katarzyna Gawarecka, Tadeusz Chojnacki, Ewa Swiezewska, Maciej Malecki. "Prenyl Ammonium Salts – New Carriers for Gene Delivery: A B16-F10 Mouse Melanoma Model". PLoS One. 2016 Apr 18;11(4):e0153633. 

Rok 2015

  1. Białek S, Górko D, Zajkowska A, Kołtowski Ł, Grabowski M, Stachurska A, Kochman J, Sygitowicz G, Małecki M, Opolski G, Sitkiewicz D. "Release kinetics of circulating miRNA-208a in the early phase of myocardial infarction". Kardiol Pol. 2015;73(8):613-9.
  2. Zajkowska A. , Malecki M. "Rola mikroRNA w rozwoju serca". Postępy Biologii Komórki. 2015, 42, 1.
  3. Pawlowska M1, Bogiel M, Duda J, Sieradzki E. 'Influence of CYP2D6 and CYP2C19 genetic polymorphism on the pharmacokinetics of tolperisone in healthy volunteers'. Eur J Clin Pharmacol. 2015 Jun;71(6):699-705. 

Rok 2014

  1. Statkiewicz M, Maryan N, Lipiec A, Grecka E, Grygorowicz MA, Omiotek M, Gorska A, Mikula M, Malecki M. "The role of the SHH gene in prostate cancer cell resistance to paclitaxel". Prostate. 2014 Aug;74(11):1142-52.
  2. Magdalena Pankowska, Anna Stachurska, Małgorzata WoźniakMaciej Małecki. Preparaty siRNA w terapii genowej raka jajnika. Current Gynecologic Oncology. 2014. 2. 3. 97-205
  3. Ong ST, Freeley M, Skubis-Zegadło J, Fazil MH, Kelleher D, Fresser F, Baier G, Verma NK, Long A. 'Phosphorylation of Rab5a protein by protein kinase Cϵ is crucial for T-cell migration.' 
  4. J Biol Chem. 2014 Jul 11;289(28):19420-34.

Rok 2013

  1. Hajdukiewicz K, Stachurska A, Proczka R, Małecki M. Study of angiogenic gene ointments designed for skin neovascularization.Med Wieku Rozwoj. 2013 Jan-Mar;17(1):31-6.
  2. Podolska K, Lipiec A, Hajdukiewicz K, Lubkowska H, Małecki M Sonic hedgehog stimulates the recruitment of endothelial progenitor cells.Med Wieku Rozwoj. 2013 Apr-Jun;17(2):151-6.
  3. Olejarz W, Bryk D, Zapolska-Downar D, Małecki M, Stachurska A, Sitkiewicz D. Mycophenolic acid attenuates the tumour necrosis factor-α-mediated proinflammatory response in endothelial cells by blocking the MAPK/NF-κB and ROS pathways.Eur J Clin Invest. 2013 Oct 17. doi: 10.1111/eci.12191.
  4. Małecki M Gene therapy. Med Wieku Rozwoj. 2013 Jul-Sep;17(3):189-90.
  5. Bogusławska J, Małecki M.siRNA preparations in gene therapy of melanoma. Med Wieku Rozwoj. 2013 Jul-Sep;17(3):196-201.
  6. Szabłowska-Gadomska I, Górska A, Małecki M. Induced Pluripotent Stem Cells (iPSc) for gene therapy. Med Wieku Rozwoj. 2013 Jul-Sep;17(3):191-5. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
  7. Skubis-Zegadło J, Stachurska A,  Małecki MVectrology of adeno-associated viruses (AAV). Med Wieku Rozwoj. 2013 Jul-Sep;17(3):202-6. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]

Rok 2012

  1. Podolska K, Stachurska A, Hajdukiewicz K, Małecki M. Gene therapy prospects: intranasal delivery of therapeutic genes. Adva nces in Clinical and Experimental Medicine 2012; 21: 525-34. IF: 0,103. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     Gene therapy is recognized to be a novel method for the treatment of various disorders. Gene therapy strategies involve gene manipulation on broad biological processes responsible for the spreading of diseases. Cancer, monogenic diseases, vascular and infectious diseases are the main targets of gene therapy. In order to obtain valuable experimental and clinical results, sufficient gene transfer methods are required. Therapeutic genes can be administered into target tissues via gene carriers commonly defined as vectors. The retroviral, adenoviral and adeno-associated virus based vectors are most frequently used in the clinic. So far, gene preparations may be administered directly into target organs or by intravenous, intramuscular, intratumor or intranasal injections. It is common knowledge that the number of gene therapy clinical trials has rapidly increased. However, some limitations such as transfection efficiency and stable and long-term gene expression are still not resolved. Consequently, great effort is focused on the evaluation of new strategies of gene delivery. There are many expectations associated with intranasal delivery of gene preparations for the treatment of diseases. Intranasal delivery of therapeutic genes is regarded as one of the most promising forms of pulmonary gene therapy research. Gene therapy based on inhalation of gene preparations offers an alternative way for the treatment of patients suffering from such lung diseases as cystic fibrosis, alpha-1-antitrypsin defect, or cancer. Experimental and first clinical trials based on plasmid vectors or recombinant viruses have revealed that gene preparations can effectively deliver therapeutic or marker genes to the cells of the respiratory tract. The noninvasive intranasal delivery of gene preparations or conventional drugs seems to be very encouraging, although basic scientific research still has to continue.
  2. Statkiewicz M, Małecki M. Rola szlaku sygnałowego Sonic Hedgehog w nowotworzeniu: macierzyste komórki nowotworowe, oporność wielolekowa, angiogeneza. Postępy Biologii Komórki 2012; 39: 531-56.[Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    Streszczenie: Szlak sygnałowy Sonic Hedgehog (SHH) odgrywa istotną rolę w powstawaniu i rozwoju wielu typów nowotworów. Jego biologiczne znaczenie nie jest do końca poznane. Teoria istnienia nowotworowych komórek macierzystych tłumaczy w jaki sposób morfogen SHH może mieć wpływ na przerzutowanie i samoodnowę komórek nowotworowych. Ponadto, odkryto silny związek między SHH a czynnikiem wzrostu śródbłonka naczyniowego VEGF, który ma zasadnicze znaczenie w waskularyzacji, a tym samym w promowaniu wzrostu guzów nowotworowych i metastazie. Wskazuje się, że konstytutywna aktywacja szlaku Sonic Hedgehog przyczynia się również do oporności nowotworów na leczenie cytostatykami. Wstępne badania wskazują, że wysoka aktywność szlaku SHH jest skorelowana ze wzrostem ekspresji transporterowych białek błonowych ABC i tym samym zmniejszoną wrażliwością komórek nowotworowych na stosowane terapeutyki.
  3. Sunderland P,Małecki M. Terapia genowa w farmacji. Manager Apteki 2012; 2.
  4. Nowak-Stępniowska A, Wiktorska K, Małecki M. Milczarek M, Lubelska K, Padzik-Graczyk A. Cytotoxicity of PP(Arg)(2)- and PP(Ala)(2)(Arg)(2)-based photodynamic therapy and early stage of apoptosis induction in human breast cancers in vitro. Acta Biochemica Polonica 2012;59: 603-11. IF: 1,491. [Abstrakt|application/pdf iconPDF]
  5. Hajdukiewicz K, Stachurska A, Proczka R, Małecki M. Study of angiogenic gene ointments designed for skin neovascularization.Med Wieku Rozwoj. 2013 Jan-Mar;17(1):31-6.

Rok 2011

  1. Kukuła K, Chojnowska L, Dąbrowski M, Witkowski A, Chmielak Z, Skwarek M, Kądziela J, Teresińska A, Małecki M, Janik P, Lewandowski Z, Kłopotowski M, Wnuk J, Rużyłło W. Intramyocardial plasmid-encoding human vascular endothelial growth factor A165/basic fibroblast growth factor therapy using percutaneous transcatheter approach in patients with refractory coronary artery disease (VIF-CAD). American Heart Journal 2011; 161: 581-9. IF: 5,052. [Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    BACKGROUND:VIF-CAD randomized, placebo-controlled, double-blind trial was an attempt to induce therapeutic angiogenesis by percutaneous intramyocardial transfer of bicistronic (vascular endothelial growth factor/fibroblast growth factor [VEGF/FGF]) plasmid (pVIF) in patients with refractory heart ischemia. Myocardial perfusion, clinical symptoms, exercise tolerance, left ventricular function, and safety were assessed. METHODS:Fifty-two patients with refractory coronary artery disease were randomized to receive VEGF/FGF plasmid (n = 33) or placebo plasmid (n = 19) into myocardial region showing stress-induced perfusion defects. Repeat stress and rest technetium Tc 99m sestamibi single-photon emission computed tomography at 5 months was the primary efficacy measure. Secondary assessment included Canadian Cardiovascular Society class and exercise tolerance at 5 and 12 months. RESULTS:Rest- and stress-induced perfusion defects did not differ between groups. Canadian Cardiovascular Society functional class improved after 5 (P = .0210) and 12 months (P = .0607) in the treatment group. The exercise tolerance of treated patients improved: total exercise time increased marginally (P = .0541); maximum workload (P = .0419) and total test distance (P = .0473) increased significantly, compared to placebo. CONCLUSION: Bicistronic VEGF/FGF plasmid therapy did not improve myocardial perfusion measured by single-photon emission computed tomography. However, treated patients experienced improvement with respect to exercise tolerance and clinical symptoms. Intramyocardial VEGF/FGF bicistronic plasmid transfer seemed safe throughout the follow-up period of 1 year.
  2. Stachurska A, Stachurski P, Małecki M. MikroRNA w chorobach układu sercowo-naczyniowego. Choroby serca i naczyń 2011; 8: 158-64.[Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    MikroRNA to endogenne, małe, niekodujące cząsteczki RNA, które odgrywają kluczową rolę w regulacji ekspresji genów. MikroRNA biorą udział w wielu procesach biologicznych, takich jak proliferacja, różnicowanie komórek, angiogeneza czy apoptoza. Doniesienia naukowe wskazują, że mikroRNA znamiennie determinują fizjologię i patofizjologię serca; mogą również mieć znaczenie diagnostyczne jako nowe biomarkery użyteczne w rozpoznawaniu i przebiegu na przykład zawału serca.
  3. Przybyszewska M, Miłoszewska J, Rzonca S, Trembacz H,  Pyśniak K, Kotlarz A, Swoboda P, Zalewska M,  Małecki M. Soluble TNF-a Receptor I Encoded on Plasmid Vector and Its Application in Experimental Gene Therapy of Radiation-Induced Lung Fibrosis. Archivum Immunologiae et Therapiae Experimentalis 2011; 59:315–26. IF: 2,385.[Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    Post-radiation inflammatory reaction leads to an irreversible pulmonary fibrosis which may cause lethal respiratory insufficiency. Pathological inflammatory and fibrotic changes might be attenuated by inhibiting tumour necrosis factor (TNF)-α activity using TNF-α soluble receptors. Thus, an experimental antifibrotic gene therapy with the plasmid vector encoding a mouse soluble receptor I for TNF-α (psTNFR-I) was assessed. Soluble TNFR-I encoding gene was cloned into pcDNA3.1 plasmid. The ability of psTNFR-I expressing vector to transfect cells, and its biological activity in vitro and in vivo were examined by PCR, RT-PCR, MTT assay and ELISA. The C57Bl/6J mice received single intramuscular injection of psTNFR-I, conjugated with polyetylenimine (PEI) 25 kDa, equally divided to both hind legs, 3 days before irradiation (20 Gy, Co60), and either a single injection or ten injections once a week after irradiation. The data proved the effectiveness of psTNFR-I product to neutralise TNF-α activity in vitro. The in vivo plasmid incorporation and maintenance was confirmed. Measurements of plasma soluble TNFR-I levels showed that the in vivo gene transfer was effective. PEI was found to enhance transfection efficiency in vivo. The psTNFR-I/PEI complexes caused no toxicity in the transfected mice. C57Bl/6J mice that received prolonged psTNFR-I/PEI injections developed lethal fibrotic syndrome and died 8 weeks later than the mice treated with a double plasmid injection and the control mice treated with a control plasmid. Sequential administration of soluble TNFR-I by a nonviral, intramuscular gene transduction in the early and late post-radiation inflammatory phase prolonged survival of irradiated mice and attenuated the symptoms of lung fibrosis. The psTNFR-I gene transduction may provide a safe and simple method to partially neutralise TNF-α activity and prevent radiation-induced lung injury.
  4. Zajkowska A, Stachurska A, Małecki M. MikroRNA-208 jako biomarker uszkodzenia mięśnia sercowego. Czynniki Ryzyka 2011; 2: 3-9.[Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    Dynamiczny rozwój diagnostyki molekularnej w zakresie chorób naczyniowo-sercowych możliwy jest dzięki postępom badań podstawowych oraz jednocześnie dzięki istnieniu ciągłej potrzeby poszukiwania nowych, bardziej optymalnych klinicznie biomarkerów pojawienia się i przebiegu chorób. Doniesienia naukowe wskazują, że markerami użytecznymi diagnostycznie mogą być również cząsteczki kwasów nukleinowych – miRNA. Stwierdza się, iż miRNA-208 może stanowić swoisty marker uszkodzenia mięśnia sercowego w przebiegu np. zawału czy zabiegów pomostowania aortalno- wieńcowego. Użyteczność kliniczną miRNA potwierdzają i zwiększają również badania wskazujące, że jest możliwe oznaczanie cząsteczek miRNA w płynach ustrojowych, np. krwi, moczu, ślinie.
  5. Zapolska-Downar D, Bryk D, Małecki M, Hajdukiewicz K, Sitkiewicz D. Aronia melanocarpa fruit extract exhibits anti-inflammatory activity in human aortic endothelial cells. European Journal of Nutrition 2011. IF: 3,343. [Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    Background Altered expression of cell adhesion molecules (CAMs) has been implicated in a variety of chronic inflammatory conditions, including atherosclerosis. Regulation of adhesion molecule expression by specific redoxsensitive mechanisms has been reported. Additionally, it has been observed that the extract of Aronia melanocarpa (A. Melanocarpa) fruits, rich in polyphenols, exhibits potent anti-oxidant properties and displays cardioprotective activity. Methods and results Human aortic endothelial cells (HAECs) were pretreated with various concentrations (primarily 50 lg/mL) of Aronia Melanocarpa fruit extract prior to treatment with TNFa (10 ng/mL) for various periods of time. The surface protein and mRNA expression of ICAM-1 and VCAM-1 were determined using flow cytometry and real-time RT-PCR, respectively. Adhesion of peripheral blood mononuclear leucocytes (PBMLs) to TNFa-treated HAECs was evaluated by an adhesion assay. Activation of NF-jB was evaluated by measuring NF-jB p65 phosphorylation using flow cytometry. ROS production was determined by reduction in fluorescent 20,70-dichlorofluorescein diacetate (DCFH-DA). Tested A. Melanocarpa extract significantly inhibited the expression of ICAM-1 and VCAM-1, attenuated the phosphorylation of NF-jB p65 and decreased intracellular ROS production in TNFa-treated HAECs. Conclusion We conclude that A. Melanocarpa fruit extract exhibits anti-inflammatory effects in HAECs by inhibiting the expression of endothelial CAMs, activation of NF-jB and production of ROS.
  6. Bryk D, Zapolska-Downar D, Małecki M, Hajdukiewicz K, Sitkiewicz D. Trans fatty acids induce a proinflamantory response in endothelial cells through ROS-dependent nuclear factor-kB activation. Journal of Physiology and Pharmacology 2011; 62: 229-38. IF: 2,130.  [Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    It has been shown that increased intake of trans fatty acids (TFAs) is associated with a higher risk of cardiovascular disease. In this study, we have investigated the effects of linoelaidic (LA) and elaidic (EA) acids on the proinflammatory response in endothelial cells, a key step in vascular disease. Human aortic endothelial cells (HAECs) were treated with different concentrations (100 μmol/l in most experiments) of LA or EA for different periods of time. The surface protein and mRNA expression of ICAM-1 and VCAM-1 were determined by flow cytometry and real time RT-PCR, respectively. Adhesion of leukocytes to TFA-treated HAECs was evaluated by an adhesion assay. Activation of nuclear factor-κB (NF-κB) was evaluated by measuring NF-κB p65 phosphorylation using flow cytometry. ROS production was determined by the reduction of fluorescent 2',7'-dichlorofluorescein diacetate (DCFH-DA). LA treatment significantly increased protein and mRNA levels of ICAM-1 and VCAM-1, leukocyte adhesion to HAECs, phosphorylation of NF-κB and ROS generation. Similar effects were achieved for cells incubated with EA. Experiments with HAECs pretreated with pyrrolidine dithiocarbamate, an inhibitor of NF-κB, revealed that both LA and EA-mediated induction of ICAM-1 and VCAM-1 is mainly regulated by NF-κB. The ROS production induced by both of the studied acids was inhibited in the presence of diphenyleneiodonium (DPI), a NADPH oxidase inhibitor, suggesting ROS production through the activation of NADPH oxidase. Furthermore, LA or EA-induced ICAM-1 and VCAM-1 expression, activation of NF-κB and adhesion of leukocytes to HAECs were abolished in the presence of DPI. Conclusion: TFAs present in our diet have a direct proinflammatory effect, which promotes leukocyte adhesion to the endothelium through ROS-dependent NF-κB activation.
  7. Kukuła K, Dąbrowski M, Chmielak Z, Kądziela J, Skwarek M, Kłopotowskie M, Chojnowska L, Małecki M, Janik P, Witkowski A, Rużyłło W. Terapia genowa w chorobie wieńcowej. Badania VIF-CAD. Postępy Polskiej Medycyny i Farmacji 2011; 1: 59-65. [Abstrakt|application/pdf iconPDF]
    Pomimo rozwoju technik rewaskularyzacji i postępu w zakresie leczenia farmakologicznego, niektórych pacjentów z chorobą wieńcową, ze względu na zaawansowanie zmian miażdżycowych, nie można skutecznie leczyć żadną ze standardowych metod. W takich przypadkach nadzieję na poprawę ukrwienia mięśnia sercowego i ustąpienie dolegliwości dławicowych wiąże się z terapią genową. W poniższej pracy omówiono metody terapeutycznej angiogenezy oraz jej dotychczasowe wykorzystanie w chorobie wieńcowej ze szczególnym uwzględnieniem badania VIF-CAD.
  8. Nowak-Stępniowska A, Wiktorska K, Małecki M,   Romiszewska A, Padzik-Graczyk A. Cytotoxicity of PP(Arg) 2 and Hp(Arg) 2 – mediated photodynamic therapy and early stage of apoptosis induction in prostate carcinoma in vitro. Acta Biochemica Polonica 2011; 58: 497-505. IF: 1,234.  [Abstrakt|application/pdf iconPDF]
     Porphyrin photosensitizers tend to localize in mitochondria. The depolarization of mitochondrial membrane is one of the early stages of apoptosis and Laser Scanning Fluorescence Microscopy allows to determine changes in transmembrane mitochondrial potential under influence of PDT depending on the kind of photosensitizer (PP(Arg)(2), Hp(Arg)(2)), the energy dose (5, 10, 30 and 50 J/cm(2)) and time periods (24 and 48 hours after irradiation) in the LNCaP (lymphonodal metastasis of prostate carcinoma, the androgen dependent cell line). Cyototoxicity induced by PP(Arg)(2)- and Hp(Arg)(2)-based PDT depending on energy dose and time after irradiation in prostate carcinoma is determined with MTT. Generally, it was shown that lower energy doses induce greater changes in transmembrane mitochondrial potential. Hp(Arg)(2)-based PDT was more effective causing greater mitochondrial membrane depolarization and cell viability decrease in comparison to PP(Arg)(2)-mediated PDT (in the case of maximal nontoxic photosensitizer doses used).
  9. Kuźnicka E, Małecki M. Niewirusowe preparaty genowe: charakterystyka metod oceny właściwości fizyko-chemicznych. Annales Academiae Medicae Silesiensis 2011; 65: 67-79.
  10. Nowak-Stępniowska A, Małecki M, Wiktorska K, Romiszewska A, Graczyk A. Inhibition of cell growth induced by photosensitizer PP(Arg)2 - mediated photodynamic therapy in human breast and prostate cell lines. Part I. Photodiagnosis Photodyn Ther. 2011 Mar;8(1):39-48. [Abstrakt | application/pdf iconPDF] IF: 2,302.
     Photodynamic therapy can become an effective alternative method to surgery. The experiments reveal that using low photosensitizer doses and relatively low energy doses allow us to obtain effective results after PDT (to limit formation of colonies by investigated cancer cells). The prostate and breast cancer cell lines were investigated: MCF-7, a human breast cancer responsive to androgen therapy; MDA-MB231, a more aggressive human breast cancer non-responsive to androgen therapy; LNCaP, a lymphonodal metastasis of prostate carcinoma responsive to androgen therapy; DU-145, a human prostate cancer non-responsive to androgen therapy. Clonogenic assay shows that certain PP(Arg)(2) and light energy low doses stimulate the researched colony-forming cancer cells growth. Some low energy doses used during PP(Arg)(2)-mediated PDT also cause the increase in the colony-forming tumor cells. Among investigated cancer lines, MCF-7 exhibited the biggest sensibility towards PP(Arg)(2) and LNCaP the smallest one. PP(Arg)(2) based PDT is an effective method in colony growth limitation of breast cancer cell lines: MCF-7, MDA-MB231 and prostate cancer cell lines: LNCaP, DU-145.

Rok 2010

  1. Malecki M, Proczka R, Chorostowska-Wynimko J, Swoboda P, Delbani A, Pachecka J. Recombinant adeno-associated viruses (rAAV2) facilitate the intraperitoneal gene delivery to cancer cells. Oncology Letters 2010; 1: 177-80. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     Peritoneal dissemination of cancer cells is characteristic of advanced stages of ovarian, breast and lung cancers, and is associated with poor patient survival. The presence of cancer cells in effusions complicates treatment protocols, while cell eradication is seriously limited. One of the novel options available is cancer gene therapy with recombinant adeno-associated viruses. This combination represents the most promising gene delivery vehicles to neoplasmatic cells within serosal cavities due to their unique properties that include the ability to infect proliferating cells of broad host range, as well as the potential of long-term expression. Recombinant infectious adeno-associated virus serotype 2 particles (rAAV2) were produced in a helper-free system using an AAV-293 packaging cell line, and quantitatively analyzed by real-time PCR. Balb/c mice intraperitoneally pre-injected with L1 cancer cells were treated with different doses of rAAV2. Subsequently, the mice were sacrificed and intraperitoneal effusions were analyzed for rAAV presence and rAAV/β-galactosidase (LacZ) vector efficiency in order to infect cancer cells within the peritoneal cavity. We reported an efficient infection of L1 cancer cells disseminated into the peritoneal cavity by rAAV2. The expression of reporter genes (GFP and LacZ) attributable to the rAAV cell uptake was closely dependent on an applied multiplicity of infection ratio (MOI). The highest infection efficiency was observed at a MOI of 50 and 200. Our study confirmed the ability of adeno-associated viruses to facilitate gene transferability to cancer cells disseminated in the serosal cavity, as well as the potential usefulness of these viruses as a new approach in cancer gene therapy.
  2. Gawrychowski K, Małecki M, Szewczyk G, Panek G, Śmiertka W,  Roszkowska-Purska K, Bidziński M, Sadowska M, Surowińska J,  Dąbrowska M, Górniak A, Krynicki R, Hajdukiewicz K. Terapia genowa miejscowo zaawansowanego raka sromu konstruktem psFLT. Współczesna Onkologia 2010; 14: 11-4. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     Wstęp: Interesującą strategią eksperymentalnej terapii nowotworów jest antyangiogenna terapia genowa. Opiera się ona na założeniu, że powstawanie sieci naczyń krwionośnych w masie nowotworu jest czynnikiem bezpośrednio determinującym jego rozwój. Konstrukt psFLT jest plazmidowym wektorem ekspresyjnym kodującym czynnik o charakterze antyangiogennym. Zawiera on fragment genu receptora FLT dla VEGF – kodujący rozpuszczalną formę tego receptora (sFLT). Cel pracy: Ocena odpowiedzi na leczenie u chorych na raka sromu po podaniu miejscowym konstruktu psFLT. Materiał i metody: Do badania zakwalifikowano 21 chorych na raka sromu w stopniach klinicznego zaawansowania od I B do IV A. Plazmid psFLT-1 był podawany bezpośrednio doguzowo. Podawano 800 μg roztworu psFLT-1 w soli fizjologicznej (0,4 mg/ml), wykonując 6–10 doguzowych iniekcji (wstrzyknięcia co 1–2 cm). Ostrzykiwanie guza powtarzano po 2 tyg. Efekt terapeutyczny (zmianę powierzchni guza) oceniano po 3–6 tyg. od pierwszego podania. Wyniki: Odpowiedź na leczenie w postaci zmiany powierzchni guza uzyskano u 16 chorych. Tolerancja leczenia była bardzo dobra. Po podaniu konstruktu u 13 pacjentek przeprowadzono leczenie operacyjne, a u 4 pacjentek wyłącznie radiochemioterapię. U 12 chorych po leczeniu genowym, po którym wykonano chirurgiczne usunięcie zmiany, zaobserwowano w badaniu histopatologicznym brzeżną martwicę, która wynosiła nawet do 40% masy guza. Stwierdzono znamienne statystycznie różnice w powierzchni guza po podaniu 1 dawki konstruktu psFLT, utrzymujące się po drugim podaniu (p < 0,05). Wydaje się, że w przypadkach miejscowo zaawansowanego raka sromu zastosowanie konstruktu psFLT przynosi realne korzyści dla chorych poprzez ograniczenie nacieku nowotworowego, poprawiając komfort życia.

Rok 2009

  1. Malecki M, Swoboda P, Pachecka J. Recombinant adeno-associated virus derived vectors (rAAV2) efficiently transduce ovarian and hepatocellular carcinoma cells – implications to cancer gene therapy. Acta Poloniae Pharmaceutica – Drug Research 2009; 66: 93-9. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     Recombinant adeno-associated virus vectors (rAAV) represent a most promising gene delivery vehicles for gene therapy applications because their unique properties, such as capability to infect both proliferating and non proliferating cells of broad host range, and possibilities of long-term expression and site-specific integration. rAAV are also described as vectors neither toxic nor pathogenic to the cells. rAAV vectors are also thought to be attractive for cancer gene therapy. Here, we used rAAV2 vectors encoding reporter genes, rAAV/GFP and rAAV/LacZ to transduce cancer cells. The rAAV preparations were produced by a transient triple AAV plasmid transfection of AAV-293 packaging cells and isolated/purified by iodixanol-gradient method. We report a different rAAV transduction efficiency of the two cancer cell lines cells--ovarian carcinoma (OVP 10) and hepatocellular carcinoma (C3A) cells. The expression of the reporter genes due to rAAV uptake was about two fold higher for ovarian cells than for hepatocellular cells. Our studies have also revealed the long-term expression of GFP gene in hepatocellular (C3A) rAAV/GFP transduced cells. These findings indicate that adeno-associated virus derived vectors could be very useful for cancer gene therapy applications, however, further investigations of the mechanisms of rAAV gene delivery are still needed.
  2. Lipiec A, Małecki M, Hajdukiewicz K. Serotypy wirusów związanych z adenowirusami. Postępy Biochemii 2009; 55: 95-102. [Abstrakt | application/pdf icon
     Próby kliniczne terapii genowej na świecie dotyczą głównie chorób nowotworowych, monogenowych i naczyniowo-sercowych. W badaniach wykorzystuje się przede wszystkim wirusowe nośniki genów konstruowane głównie w oparciu o genom dobrze scharakteryzowanych adenowirusów i retrowirusów. Prowadzone są intensywne badania nad konstrukcją wektora, który skutecznie dostarczałby geny do komórek i jednocześnie nie powodował skutków ubocznych. Badania doświadczalne i pierwsze próby kliniczne podkreślają terapeutyczne znaczenie rekombinowanych wirusów związanych z adenowirusami (AAV, ang. adeno-associated viruses). Obecność serotypów AAV i możliwość ich namnażania w warunkach in vtro sprawiają, iż możliwym staje się prowadzenie prób klinicznych terapii genowej za pomocą preparatów genowych wprowadzających terapeutyczne geny do określonych komórek, tkanek i narządów człowieka. W pracy scharakteryzowano 12 znanych serotypów AAV. Podkreślono ich naturalny, zależny od ekspresji genów białek kapsydowych VP1, VP2 i VP3, tropizm komórkowy i aktywność biologiczną. Badania wskazują, iż wektory AAV najefektywniej infekują komórki mięśni szkieletowych (AAV1,8,9), serca (AAV9), wątroby (AAV8) oraz narządy zmysłów (AAV3,4,5).
    PDF]
  3. Małecki M, Hajdukiewicz K, Pachecka J. Rekombinowane wektory wirusowe rAAV w terapii genowej nowotworów. Farmaceutyczny Przegląd Naukowy 2009; 2: 48-51. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     W terapii genowej wykorzystuje się, zawierające kodujące sekwencje kwasów nukleinowych, preparaty genowe wprowadzane do komórek za pomocą nośników genów, czyli wektorów. Prawidłowy układ nośnik/gen decyduje o wydajnym procesie transfekcji oraz ekspresji genów, która warunkuje efekt terapeutyczny, odpowiedź biologiczną komórek, narządów. Prowadzone są intensywne badania nad uzyskiwaniem bezpiecznych dla pacjentów preparatów genowych. Wektory konstruowane w oparciu o genom wirusów związanych z adenowirusami (rAAV) efektywnie wnoszą geny do komórek, są nietoksyczne i niepatogenne. rAAV wykorzystywane są w badaniach podstawowych oraz w leczeniu chorych na nowotwory. Próby kliniczne terapii genowej z rAAV zostały przeprowadzone u chorych na nowotwory skory oraz prostaty. Obecność rAAV w klinice odzwierciedla postęp w terapii genowej, a tym samym ujawnia kierunki rozwoju współczesnej farmacji.
  4. Rzońca S, Małecki M. Proapoptotyczna terapia genowa a wrażliwość nowotworów na chemioterapię. Współczesna Onkologia 2009; 13: 61-5. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     Według danych z roku 2008, 65,2% wszystkich protokołów klinicznych genoterapii dotyczy leczenia choroby nowotworowej. Podejmuje się próby odyfikacji, naprawy bądź inhibicji naturalnych mechanizmów komórkowych, których dysfunkcję obserwuje się w komórkach nowotworowych poprzez wprowadzenie genu terapeutycznego. Przeciwnowotworowa terapia genowa może stanowić alternatywę dla standardowych metod leczenia bądź uzupełniać je, zwiększając ich efektywność. Niekorzystnym zjawiskiem, znacznie obniżającym skuteczność chemioterapii, jest wykształcenie przez komórki nowotworowe oporności na leki. Chemiooporność może mieć charakter pierwotny bądź wtórny. Przyczyn niewrażliwości na chemioterapię upatruje się w licznych zmianach, jakie zachodzą na poziomie komórkowym oraz genetycznym. Dotyczą one aktywacji zależnych od ATP pomp, zmian w dystrybucji leków bądź mutacji w genach związanych ze szlakami apoptotycznymi. Poprzez przywrócenie funkcji genom o charakterze proapoptotycznym można wpłynąć na wrażliwość komórek nowotworowych na leki przeciwnowotworowe. Opisane w niniejszej pracy próby przełamywania oporności nowotworów poprzez transfer genów związanych z programowaną śmiercią dotyczą kilku grup czynników. Pierwsza grupa to związane z aktywacją zewnętrznego szlaku apoptotycznego receptory błonowe z rodziny TNF. Do komórek nowotworowych wprowadzane są dodatkowe kopie prawidłowej formy receptora bądź jego ligandu. W przypadku leków indukujących apoptozę kaspazozależną, zwiększoną wrażliwość na chemioterapię uzyskuje się poprzez transfer genów kodujących kaspazy. Przyczyn oporności na cytostatyki upatruje się również w podwyższonej ekspresji inhibitorów apoptozy z rodziny IAP oraz negatywnych regulatorów apoptotycznych z rodziny BAX/BCL-2. Wyciszanie aktywności tych czynników poprzez transfer antysensowych oligonukleotydów zwiększa wrażliwość komórek nowotworowych na leki przeciwnowotworowe. Szereg prób podjęto również w celu przywrócenia funkcji TP53 w nowotworach. Występowanie zmutowanej formy tego czynnika transkrypcyjnego przyczynia się do niewrażliwości na chemioterapię.
  5. Statkiewicz M, Małecki M. Macierzyste komórki nowotworowe, a oporność nowotworów na terapię. Nowotwory Journal of Oncology 2009; 59: 456-63. [Abstraktapplication/pdf icon
     Teoria macierzystych komórek nowotworowych (CSC), zakładająca występowanie w masie nowotworowej małej populacji komórek wykazujących zdolność do samoodnowy, pojawiła się już w latach 50. Początkowo donoszono o identyfikacji komórek CSC w nowotworach krwi, obecnie są dowody na ich występowanie w nowotworach mózgu, okrężnicy, wątroby, trzustki, jajnika i piersi. Prawdopodobnie to właśnie macierzyste komórki nowotworowe są odpowiedzialne za nieskuteczność konwencjonalnych metod leczenia i pojawianie się przerzutów nowotworowych. Stosowane obecnie strategie leczenia chorych,takie jak chemioterapia, radioterapia i immunoterapia, skierowane na zróżnicowane komórki nowotworowe, pozwalają na przeżycie komórek macierzystych. Zrozumienie molekularnych mechanizmów oporności CSC pozwoli na opracowanie skutecznych metod ich eliminacji i skuteczne leczenie chorych. W artykule zwrócono uwagę na obecny, publikowany, stan badań nad sposobami eliminacji CSC w nowotworach, włączając strategie skierowane na miejsca ich rezydowanianisze naczyniowe oraz ich biomarkery powierzchniowe, białka transporterowe ABC i szlaki sygnałowe odpowiedzialne za samoodnowę komórek. Wydaje się, iż badanie macierzystych komórek nowotworowych jest istotnym krokiem w kierunku doskonalenia konwencjonalnych metod leczenia chorych na nowotwory.
    PDF]
  6. Jagus P, Proczka R, Chorostowska-Wynimko J, Małecki M , Polańska M, Kędzior M, Roży A, Polański J. Differential regulation of endothelial cells proliferative and proangiogenic activity by sera from patients with lower limb ischemia. Central European Journal of Immunology 2009; 34: 239-42. [Abstrakt | application/pdf iconPDF]
     We have previously shown that in patients with peripheral ischemia serum concentration of vascular endothelial growth factor (VEGF) differs depending on the disease severity being the highest in subjects with critical leg ischemia (CLI), although no apparent neoangiogenic effect like collateral circulation was observed in their ischemic tissues. Therefore, the aim of present study was to assess the effective proangiogenic activity of sera from patients with peripheral ischemia. It was demonstrated that endothelial cells (HUVEC) incubated in medium enriched with 5% of sera from critical leg ischemia patients demonstrated greater proliferative activity than cells incubated with serum from healthy controls (p < 0.001). Also, their ability to form new sprouts in vitro was significantly greater when cultured in medium enriched with serum from patients with CLI (1025.85 ± 316.56) in comparison to serum of moderate leg ischemia (MOD) (371.96 ± 47.07) (p < 0.001) or controls. Thus, in patients with severe ischemia, VEGF is not only present in serum in considerably higher concentration than in healthy controls, but also is biologically active, able to evoke appropriate responses in tissues.